Hindi Oblique Cases, 'अपना' & 'लेना' Verb Mastery (తిర్యక్ రూపాలు & 'లేనా' క్రియ)
Grammar Breakdown: Telugu - Hindi (with Transliteration) - English + TTS Audioహిందీలో విభక్తులు చేరినప్పుడు నామవాచకాలు ఎలా తిర్యక్ రూపాలు (Oblique Forms: लड़का -> लड़के का, घोड़ा -> घोड़े की) గా మారతాయి, కర్త తన స్వంత వస్తువులను/మనుషులను తెలిపేటప్పుడు 'अपना / अपने / अपनी' ఎలా వాడాలి, మరియు 'లేనా' (తీసుకొనుట) క్రియ యొక్క ఆజ్ఞలు, క్రియా విశేషణాలు, అన్ని కాలాలు, షరతులు 3 భాషలలో (తెలుగు, హిందీ, ఇంగ్లీష్) ఆడియో ఉచ్చారణ (TTS Audio) మరియు క్విజ్తో ప్రాక్టీస్ చేయండి.
ముఖ్యమైన వ్యాకరణ సూత్రాలు (Core Grammar Highlights):
1. తిర్యక్ రూపం (Oblique Form):
ఆ-కార పుల్లింగ నామవాచకం తర్వాత విభక్తి (का, को, पर, से) వస్తే 'ఆ' కాస్తా 'ఏ' గా మారుతుంది.
• लड़का -> लड़के का (బాలుడి యొక్క)
• घोड़ा -> घोड़े की (గుర్రం యొక్క)
ఆ-కార పుల్లింగ నామవాచకం తర్వాత విభక్తి (का, को, पर, से) వస్తే 'ఆ' కాస్తా 'ఏ' గా మారుతుంది.
• लड़का -> लड़के का (బాలుడి యొక్క)
• घोड़ा -> घोड़े की (గుర్రం యొక్క)
2. ఆత్మార్థక సర్వనామం 'अपना':
కర్త తన స్వంత బంధువులు లేదా వస్తువులను ప్రస్తావించేటప్పుడు 'मेरा/तेरा/उनका' కాకుండా अपना/अपने/अपनी వాడాలి.
• ❌ मैं मेरा बेटा को उठाती हूँ
• ✅ मैं अपने बेटे को उठाती हूँ
కర్త తన స్వంత బంధువులు లేదా వస్తువులను ప్రస్తావించేటప్పుడు 'मेरा/तेरा/उनका' కాకుండా अपना/अपने/अपनी వాడాలి.
• ❌ मैं मेरा बेटा को उठाती हूँ
• ✅ मैं अपने बेटे को उठाती हूँ
3. 'లేనా' క్రియా విశేషణాలు:
• లేకర్ (लेकर): తీసుకుని
• లేనే కే బాద్ (लेने के बाद): తీసుకున్న తర్వాత
• లేనే సే పహలే (लेने से पहले): తీసుకునే ముందు
• లేతే హీ (लेते ही): తీసుకోగానే
• లియే బినా (लिए बिना): తీసుకోకుండా
• లేకర్ (लेकर): తీసుకుని
• లేనే కే బాద్ (लेने के बाद): తీసుకున్న తర్వాత
• లేనే సే పహలే (लेने से पहले): తీసుకునే ముందు
• లేతే హీ (लेते ही): తీసుకోగానే
• లియే బినా (लिए बिना): తీసుకోకుండా
1. తిర్యక్ రూపాలు & విభక్తులు (Oblique Case Rules: Direct vs Oblique Forms)
| No. | తెలుగు వాక్యం (Telugu) | హిందీ వాక్యం & ఉచ్చారణ (Hindi & Transliteration) | ఆంగ్ల అనువాదం (English) |
|---|---|---|---|
| 1. |
అతడు ఒక బాలుడు. (సాధారణ రూపం - Direct Case)
|
वह एक लड़का है।
వహ్ ఏక్ లడ్కా హై.
|
He is a boy. (Direct Case)
|
| 2. |
అది ఒక గుర్రం. (సాధారణ రూపం - Direct Case)
|
वह एक घोड़ा है।
వహ్ ఏక్ ఘోడా హై.
|
That is a horse. (Direct Case)
|
| 3. |
అది బాలుడి యొక్క ఫోన్. (విభక్తి చేరినప్పుడు: लड़का -> लड़के کا / కా)
|
वह लड़के का फ़ोन है।
వహ్ లడ్కే కా ఫోన్ హై.
|
That is the boy's phone. (Oblique: लड़का -> लड़के)
|
| 4. |
అది గుర్రం యొక్క గడ్డి. (విభక్తి చేరినప్పుడు: घोड़ा -> घोड़े کا / కా)
|
वह घोड़े की घास है।
వహ్ ఘోడే కీ ఘాస్ హై.
|
That is the horse's grass. (Oblique: घोड़ा -> घोड़े)
|
| 5. |
అది నా ఇల్లు.
|
वह मेरा घर है।
వహ్ మేరా ఘర్ హై.
|
That is my house.
|
| 6. |
మా ఇంటిపైన ఉంది. (ఏకవచన తిర్యక్ రూపం: 'घर पर')
|
हमारे घर पर है।
హమారే ఘర్ పర్ హై.
|
It is on our house / roof.
|
| 7. |
అబ్బాయిలను పిలవండి. (బహువచన తిర్యక్ రూపం: लड़के + को -> लड़कों को)
|
लड़कों को बुलाइए।
లడ్కోం కో బులాయియే.
|
Call the boys. (Plural Oblique: लड़कों को)
|
| 8. |
ఇళ్ల పైన ఉన్నాయి. (బహువచన తిర్యక్ రూపం: घर + ों -> घरों पर)
|
घरों पर हैं।
ఘరోం పర్ హైం.
|
They are on the houses. (Plural Oblique: घरों पर)
|
| 9. |
ఆ అబ్బాయిని పిలవండి. (वह लड़का + को -> उस लड़के को)
|
उस लड़के को बुलाइए।
ఉస్ లడ్కే కో బులాయియే.
|
Call that boy.
|
| 10. |
ఆ చెట్టు పళ్ళు తీయగా ఉంటాయి. (वह पेड़ + के -> उस पेड़ के)
|
उस पेड़ के फल मीठे होते हैं।
ఉస్ పేడ్ కే ఫల్ మీఠే హోతే హైం.
|
The fruits of that tree are sweet.
|
2. ఆత్మార్థక సర్వనామం 'अपना' నియమాలు (Reflexive Pronoun: अपना / अपने / अपनी)
| No. | తెలుగు వాక్యం (Telugu) | హిందీ వాక్యం & ఉచ్చారణ (Hindi & Transliteration) | ఆంగ్ల అనువాదం (English) |
|---|---|---|---|
| 11. |
నేను నా కొడుకుని నిద్ర లేపుతాను. (కర్త 'నేను' కాబట్టి 'मेरा बेटा' కాకుండా 'अपने बेटे' వాడాలి)
|
मैं अपने बेटे को उठाती हूँ।
మైం అప్నే బేటే కో ఉఠాతీ హూం.
|
I wake up my son. (Reflexive: ਆਪਣੇ ਬੇਟੇ ਕੋ)
|
| 12. |
నేను నా కూతుర్ని నిద్ర లేపుతాను. (స్త్రీలింగం: अपनी बेटी)
|
मैं अपनी बेटी को उठाती हूँ।
మైం అప్నీ బేటీ కో ఉఠాతీ హూం.
|
I wake up my daughter.
|
| 13. |
నేను నా పిల్లల్ని నిద్రలేపుతాను. (బహువచనం: अपने बच्चों)
|
मैं अपने बच्चों को उठाती हूँ।
మైం అప్నే బచ్చోం కో ఉఠాతీ హూం.
|
I wake up my children.
|
| 14. |
నేను నా భర్తను నిద్ర లేపుతాను. (గౌరవార్థం: अपने पति)
|
मैं अपने पति को उठाती हूँ।
మైం అప్నే పతి కో ఉఠాతీ హూం.
|
I wake up my husband.
|
| 15. |
వాళ్ళు వాళ్ళ బంధువుల్ని పిలుస్తారు. (కర్త 'వాళ్ళు' కాబట్టి 'अपने रिश्तेदारों')
|
वे अपने रिश्तेदारों को बुलाते हैं।
వే అప్నే రిష్తేదారోం కో బులాతే హైం.
|
They call their relatives.
|
3. 'लेना' క్రియ - ఆజ్ఞలు & క్రియా విశేషణాలు (Imperatives & Participles with 'लेना')
| No. | తెలుగు వాక్యం (Telugu) | హిందీ వాక్యం & ఉచ్చారణ (Hindi & Transliteration) | ఆంగ్ల అనువాదం (English) |
|---|---|---|---|
| 16. |
తీసుకొనుట / తీసుకోవడం.
|
लेना
లేనా
|
To take
|
| 17. |
తీసుకో. (సాధారణ ఆజ్ఞ)
|
ले लो।
లే లో.
|
Take it. (Informal)
|
| 18. |
తీసుకోవద్దు. (నిషేధార్థకం)
|
मत लो। / मत ले लो।
మత్ లో. / మత్ లే లో.
|
Don't take it.
|
| 19. |
తీసుకోవద్దండి. (గౌరవార్థ నిషేధార్థకం)
|
मत लीजिए।
మత్ లీజియే.
|
Please don't take it. (Formal/Respectful)
|
| 20. |
తీసుకోండి. (గౌరవార్థ ఆజ్ఞ)
|
ले लीजिए।
లే లీజియే.
|
Please take it. (Formal/Respectful)
|
| 21. |
తీసుకుని వెళ్ళు. (క్రియ + కర్: लेकर)
|
लेकर जाओ।
లేకర్ జావో.
|
Take it and go.
|
| 22. |
తీసుకొని రా. (క్రియ + కర్: लेकर)
|
लेकर आओ।
లేకర్ ఆవో.
|
Bring it. (Take and come)
|
| 23. |
తీసుకున్న తర్వాత రా. (తీసుకున్న పిదప: लेने के बाद)
|
लेने के बाद आओ।
లేనే కే బాద్ ఆవో.
|
Come after taking it.
|
| 24. |
తీసుకునే ముందు అడుగు. (తీసుకునే మునుపు: लेने से पहले)
|
लेने से पहले पूछो।
లేనే సే పహలే పూఛో.
|
Ask before taking.
|
| 25. |
తీసుకోమని చెప్పు. (తీసుకోవడానికి చెప్పు: लेने के लिए बोलो)
|
लेने के लिए बोलो।
లేనే కే లియే బోలో.
|
Tell them to take it.
|
| 26. |
తీసుకోవడానికి ఏమీ లేదు.
|
लेने के लिए कुछ नहीं है।
లేనే కే లియే కుచ్ నహీం హై.
|
There is nothing to take.
|
| 27. |
తీసుకోగానే నాకు ఫోన్ చేసి చెప్పు. (తీసుకున్న వెంటనే: लेते ही)
|
लेते ही मुझे फ़ोन करके बोलो।
లేతే హీ ముఝే ఫోన్ కర్కే బోలో.
|
As soon as you take it, call and tell me.
|
3. 'लेना' క్రియ - ఆజ్ఞలు & క్రియా విశేషణాలు (Imperatives & Participles with 'లేనా')
| No. | తెలుగు వాక్యం (Telugu) | హిందీ వాక్యం & ఉచ్చారణ (Hindi & Transliteration) | ఆంగ్ల అనువాదం (English) |
|---|---|---|---|
| 28. |
తీసుకుంటూ వెళ్ళు. (వెళ్తూ తీసుకెళ్లు: लेते हुए जाओ)
|
लेते हुए जाओ।
లేతే హుయే జావో.
|
Take it while going.
|
3. 'లేనా' క్రియ - ఆజ్ఞలు & క్రియా విశేషణాలు (Imperatives & Participles with 'లేనా')
| No. | తెలుగు వాక్యం (Telugu) | హిందీ వాక్యం & ఉచ్చారణ (Hindi & Transliteration) | ఆంగ్ల అనువాదం (English) |
|---|---|---|---|
| 29. |
వెళుతూ తీసుకో. (వెళ్లే సమయంలో: जाते हुए ले लो)
|
जाते हुए ले लो।
జాతే హుయే లే లో.
|
Take it on the way / while going.
|
| 30. |
తీసుకుంటూ తీసుకుంటూ రా. (రెండు పనులు ఒకేసారి: लेते-लेते)
|
लेते-लेते आओ।
లేతే-లేతే ఆవో.
|
Keep taking it while coming.
|
| 31. |
తీసుకోకుండా వెళ్ళకు. (తీసుకోకుండా: लिए बिना)
|
लिए बिना मत जाओ।
లియే బినా మత్ జావో.
|
Don't go without taking it.
|
| 32. |
తీసుకునే సమయంలో నాకు ఫోన్ చెయ్. (తీసుకునేటప్పుడు: लेते समय)
|
लेते समय मुझे फ़ोन करो।
లేతే సమయ్ ముఝే ఫోన్ కరో.
|
Call me while / at the time of taking it.
|
| 33. |
తీసుకోవడానికి బదులు ఇవ్వు. (తీసుకునే బదులుగా: लेने के बजाय)
|
लेने के बजाय दे दो।
లేనే కే బజాయ్ దే దో.
|
Instead of taking, give it.
|
4. 'లేనా' క్రియ - కాలాల రూపాలు (Tenses: Habitual, Continuous & Future)
| No. | తెలుగు వాక్యం (Telugu) | హిందీ వాక్యం & ఉచ్చారణ (Hindi & Transliteration) | ఆంగ్ల అనువాదం (English) |
|---|---|---|---|
| 34. |
నేను ప్రతిరోజు మా అమ్మ దగ్గర నుండి డబ్బులు తీసుకుంటాను.
|
मैं हर दिन अपनी माँ से पैसे लेता हूँ।
మైం హర్ దిన్ అప్నీ మామ్ సే పైసే లేతా హూం.
|
I take money from my mother every day.
|
| 35. |
నేను ఇంతకుముందు మా నాన్న దగ్గర నుండి డబ్బులు తీసుకునే వాడిని.
|
मैं इसके पहले अपने पिताजी से पैसे लेता था।
మైం ఇస్కే పహలే అప్నే పితాజీ సే పైసే లేతా థా.
|
Earlier I used to take money from my father.
|
| 36. |
నేను ఇప్పుడు డబ్బులు తీసుకుంటూ ఉన్నాను.
|
मैं अभी पैसे ले रहा हूँ।
మైం అభీ పైసే లే రహా హూం.
|
I am taking money right now.
|
| 37. |
నేను నిన్న ఈ సమయానికి కంపెనీ నుండి డబ్బులు తీసుకుంటూ ఉన్నాను.
|
मैं कल इस समय कंपनी से पैसे ले रहा था।
మైం కల్ ఇస్ సమయ్ కంపెనీ సే పైసే లే రహా థా.
|
I was taking money from the company at this time yesterday.
|
| 38. |
నేను రేపు ఈ సమయానికి కంపెనీ నుంచి డబ్బులు తీసుకుంటూ ఉంటాను.
|
मैं कल इस समय कंपनी से पैसे ले रहा हूँगा।
మైం కల్ ఇస్ సమయ్ కంపెనీ సే పైసే లే రహా హూంగా.
|
I will be taking money from the company at this time tomorrow.
|
| 39. |
బహుశా వాళ్ళు ఇప్పుడు కంపెనీ నుంచి డబ్బులు తీసుకుంటూ ఉంటారు.
|
शायद वे अभी कंपनी से पैसे ले रहे होंगे।
శాయద్ వే అభీ కంపెనీ సే పైసే లే రహే హోంగే.
|
Perhaps they are taking money from the company right now.
|
| 40. |
బహుశా వాళ్ళు ప్రతిరోజు కంపెనీ నుంచి డబ్బులు తీసుకుంటూ ఉంటారు.
|
शायद वे हर दिन कंपनी से पैसे लेते होंगे।
శాయద్ వే హర్ దిన్ కంపెనీ సే పైసే లేతే హోంగే.
|
Perhaps they take money from the company every day.
|
| 41. |
నేను రేపు కంపెనీ నుండి డబ్బులు తీసుకుంటాను.
|
मैं कल कंपनी से पैसे लूँगा।
మైం కల్ కంపెనీ సే పైసే లూంగా.
|
I will take money from the company tomorrow.
|
5. పరిపూర్ణ కాలాలు & 'నే' ప్రత్యయ ప్రయోగం (Perfect Tenses & 'ने' with 'लेना')
| No. | తెలుగు వాక్యం (Telugu) | హిందీ వాక్యం & ఉచ్చారణ (Hindi & Transliteration) | ఆంగ్ల అనువాదం (English) |
|---|---|---|---|
| 42. |
నేను నిన్న కంపెనీ నుంచి డబ్బులు తీసుకున్నాను.
|
मैंने कल कंपनी से पैसे ले लिए।
మైన్నే కల్ కంపెనీ సే పైసే లే లియే.
|
I took money from the company yesterday.
|
5. పరిపూర్ణ కాలాలు & 'నే' ప్రత్యయ ప్రయోగం (Perfect Tenses & 'ने' with 'లేనా')
| No. | తెలుగు వాక్యం (Telugu) | హిందీ వాక్యం & ఉచ్చారణ (Hindi & Transliteration) | ఆంగ్ల అనువాదం (English) |
|---|---|---|---|
| 43. |
నేను ఇప్పుడే కంపెనీ నుంచి డబ్బులు తీసుకున్నాను.
|
मैंने अभी कंपनी से पैसे ले लिए हैं।
మైన్నే అభీ కంపెనీ సే పైసే లే లియే హైం.
|
I have just taken money from the company.
|
| 44. |
నేను పోయిన వారమే కంపెనీ నుంచి డబ్బులు తీసేసుకున్నాను.
|
मैंने पिछले हफ्ते ही कंपनी से पैसे ले लिए थे।
మైన్నే పిఛ్లే హఫ్తే హీ కంపెనీ సే పైసే లే లియే థే.
|
I had taken money from the company last week itself.
|
| 45. |
బహుశా వాళ్లు కంపెనీ నుంచి డబ్బులు తీసుకొని ఉంటారు.
|
शायद उन्होंने कंपनी से पैसे ले लिए होंगे।
శాయద్ ఉన్హోંને కంపెనీ సే పైసే లే లియే హోంగే.
|
Perhaps they must have taken money from the company.
|
6. ఉద్దేశం, షరతులు & బాధ్యత (Intents, Conditionals & Modals: वाले हैं, तो, लेने हैं)
| No. | తెలుగు వాక్యం (Telugu) | హిందీ వాక్యం & ఉచ్చారణ (Hindi & Transliteration) | ఆంగ్ల అనువాదం (English) |
|---|---|---|---|
| 46. |
మేము కంపెనీ నుండి డబ్బులు తీసుకోబోతున్నాము.
|
हम कंपनी से पैसे लेने वाले हैं।
హమ్ కంపెనీ సే పైసే లేనే వాలే హైం.
|
We are about to take money from the company.
|
| 47. |
మేము నిన్న కంపెనీ నుంచి డబ్బులు తీసుకోబోయాము, కానీ క్యాషియర్ దగ్గర డబ్బులు లేవు.
|
हम कल कंपनी से पैसे लेने वाले थे, लेकिन कैशियर के पास पैसे नहीं थे।
హమ్ కల్ కంపెనీ సే పైసే లేనే వాలే థే, లేకిన్ క్యాషియర్ కే పాస్ పైసే నహీం థే.
|
We were about to take money yesterday, but the cashier had no money.
|
| 48. |
నేను డబ్బులు తీసుకొని ఉంటే నీకు ఇచ్చేవాడిని.
|
अगर मैं पैसे लेता तो तुम्हें देता।
అగర్ మైం పైసే లేతా తో తుమ్హేం దేతా.
|
If I had taken the money, I would have given it to you.
|
| 49. |
నేను సాయంత్రం డబ్బులు తీసుకుంటే నీకు ఇస్తాను.
|
अगर मैं शाम को पैसे ले लूँगा तो तुम्हें दे दूँगा।
అగర్ మైం శామ్ కో పైసే లే లూంగా తో తుమ్హేం దే దూంగా.
|
If I take money in the evening, I will give it to you.
|
| 50. |
ఈ రోజు నేను డబ్బులు తీసుకోవాలి.
|
आज मुझे पैसे लेने हैं।
ఆజ్ ముఝే పైసే లేనే హైం.
|
Today I have to take money.
|
| 51. |
నేను నిన్న డబ్బులు తీసుకోవాలి, కానీ తీసుకోలేదు.
|
कल मुझे पैसे लेने थे, लेकिन नहीं लिया।
కల్ ముఝే పైసే లేనే థే, లేకిన్ నహీం లియా.
|
Yesterday I was supposed to take money, but didn't take.
|
| 52. |
నేను రేపు డబ్బులు తీసుకోవాల్సి ఉంటుంది / తీసుకోవాలి.
|
मुझे कल पैसे लेने होंगे।
ముఝే కల్ పైసే లేనే హోంగే.
|
I will have to take money tomorrow.
|
🎯 VRR TUTORIALS - Spoken Hindi, English & Tamil Online Training
WhatsApp / Call: 7901339977 | సమగ్ర వ్యాకరణం & నిత్య జీవిత సంభాషణలు సులభంగా నేర్చుకోండి!
Discussion & Doubts
No comments yet. Be the first to ask a question!
What else do you want to learn?
మీకు ఈ టాపిక్ కి సంబంధించి ఇంకేమైనా డైలాగ్స్ కావాలా? కింద అడగండి, మేము తప్పకుండా దాన్ని ఇక్కడ యాడ్ చేస్తాము. (Ask the Admin for more phrases in this topic!)